Voortrekkerstraat – Stop 2

0
14
Voortrekkerstraat in 1880

Ons verlaat die Ou Heidelberg Stasie, Voortrekkerstraat af. Dit was als behalwe afdraende pad vir die eerste Voortrekkers se bevrydingsstryd. Om onder die Britse juk uit te kom het hulle uit die Oos Kaap met die Groot Trek hulself in die binneland kom vestig.

Ons omgewing is deur hulle eers Suikerbosrand gedoop en was dit hier waar die eerste Voortrekkers in die Ou Transvaal hervestig is. Uit hulle dagboeke lees ons dat die Voortrekkerleier, Andries Hendrik Potgieter en 10 manne op 5 Junie 1836 na 12 skofte oor die grasvlaktes vanaf die Sandrivier, Suikerbosrand bereik het. ‘n Hele 800km ver van sy begin uit Cradockomgewing.

Die bekende eerwaarde Erasmus Smit het in sy dagboek vermeld dat Piet Retief op 17 November 1837 ‘n brief van Gerrit Maritz uit die Suikerbosrand ontvang het. So het die 12 jarige Paul Kruger ook die trek van Hendrik Potgieter meegemaak. Die eerste Nederduits Hervormde en Gereformeerde Kerk wat in Heidelberg opgerig is was ook bekend as die Suikerbosrand gemeentes. Heel gepas kom hulle steeds naas Voortrekkerstraat voor.

Brug oor Blesbokspruit gebou in 1897

Die brug oor die Blesbokspruit dateer uit 1897 toe NZASM die ou stasie met die dorp verbind het. Die straatnaam was toe Markstraat en diè voor die stasie, Spoorwegstraat. Dit is in 1938 amptelik na Voortrekkerstraat verander tydens die Voortrekker eeufeesvieringe met ‘n Simboliese Ossewatrek wat ‘n landswye fees ontketen het. Die fees het geëindig by die Voortrekker Momument se hoeksteenlegging en Bloedrivier op 16 Desember 1938.

In die Kloof Begrafplaas is ‘n Voortrekkergraf van Pieter Daniel Jacobs met die grafskrif ter bevestiging dat hy ‘n veteraan van die Slag van Bloedrivier was. Hy is 19 Junie 1859 op die plaas Nooitgedacht oorlede en sy grafsteen is destyds deur die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede opgerig. Hy was immers ‘n Kommandant, gelykwaardig aan Kolonel, derde in bevel by die Voortrekkers se grootste oorwinning.

Dan was daar ook die Viljoen’s van Heidelberg wat nou verweef is met die Voortrekkerleiers, Piet Retief en Andries Pretorius. Ouboet Viljoen se grootvader was lid van die Retieftrek en het later met Piet Retief se jongste dogter getrou. Een van sy seuns Piet Retief Viljoen is daarna getroud met die dogter van HPN Pretorius, jongste broer van Andries Pretorius. Hulle het in die huis op die hoek van Pretorius en Louwstraat gewoon.

Die Graf van Pieter Daniel Jacods in die Kloof Begrafplaas

Piet Viljoen moes op 6 Maart 1902 aanskou hoe sy seun, HPN Viljoen, deur ‘n bom in die Anglo Boereoorlog onthoof is. In 1947 tydens die Britse koningshuis se besoek het Koningin Elizabeth, met Ouboet Viljoen se beespenshoed in die hand, ‘n gesprek met hom by die Springs Spoorwegstasie gevoer.

‘n Ouer Paul Kruger is later in 1880 getaak op die Geloftefeesterrein te Paardekraal, om Heidelberg as hoofstad van die latere ZAR te verklaar, en dit op die roemryke datum in Voortrekker geskiedenis, te wete 16 Desember.

‘n Weerstands- en bevrydingsroete sonder die roepingsbewuste Voortrekkers in Heidelberg sal ondenkbaar wees. Hulle vryheidsgees kry uitdrukking in onse A.G. Visser se gedig oor Oom Paul Kruger waar hy afeindig met:

“Die vryheidsgees sterf nimmer In die Afrikaner – ras – Hy rys weer soos die feniks Verheerlik uit sy as!”

Uit Voortrekkerstraat slaan ons ons oë op en sien die Suikerbosrand wat bo ons dorp uittroon.
Volgende keer draai ons af in Ueckermanstraat.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here