H.F. Verwordstraat – Stop 4

0
13

Ons kan nie werklik die ‘struggle’ roete in Heidelberg ry sonder om af te draai in H F Verwoerdstraat nie. Hierdie straatnaam was eers Kerkstraat waarin die Klipkerk sentraal staan. H F Verwoerd het nog tydens die eeufeesviering van die Klipkerk op 27/6/1965 ‘n gedenksteen daar onthul.

Hy is op 2/9/1958 na afsterwe van Adv J G Strijdom tydens koukus van Nasionale Party as hoofleier verkies en het Heidelberg sy kiesafdeling gemaak. Hy was ‘n vorige lektor in Sielkunde en professor in Toegepaste Sielkunde. Hy het 7 kinders gehad waarvan een kleinkind en drie agterkleinkinders steeds op Heidelberg woonagtig is. Heidelberg kiesafdeling het die Volksraadsetel van Eerste Minister (1958 – 1966) geword en het ons weer sentraal gestaan in die geskiedenis van SA.

Seker sy grootste prestasie was om SA uit die Britse Gemenebis van Nasies te onttrek en tot ‘n Republiek te lei. Hy moes eers ‘n poging op sy lewe deur ‘n blanke boer David Pratt oorleef. Twee koeëls is chirurgies uit sy skedel verwyder waarna hy die blanke verkiesing gelei het en ons op 31 Mei 1961 tot ‘n Republiek verklaar. Die Klipkerk het weer ‘n rol gespeel en het op 29 Mei 1961 aan hom en sy gade ‘n Bybel oorhandig.

Hy het ook amptelik in 1961 die nuwe stasie in Heidelberg geopen. Op 24/9/1964 het hy en sy gade ook die hoogste gebou in Heidelberg geopen. Dit was toe gereken as van die modernste koshuise, Uitsig en De Jagershuis wat nou deel van die Leergimnasium is.

Met sy beleid van verskuiwing van swartgebiede het ook Ratanda in 1958 ontstaan. Sy beleid rakende paswette sou later Alinah ‘Antipas’ Mokoena mobiliseer tot opmars na die Uniegebou. Die naburige Sharpville opstand in 1960 waar 70 betogers gesterf het asook die Rivonia verhoor was die gevolg van die bittere magstryd.

Op 23/9/1964 is eerste outomatiese plaaslike vervaardigde R1 geweer aan Dr Verwoerd oorhandig. Dit het ‘n gewapende stryd, ‘n koue oorlog en ontstaan van Umkhonto weSiswe tot gevolg gehad. ‘n Stryd wat in 1966 ‘n skielike wending geneem het toe hy tydens die parlementsopening deur Dimitri Tsafendas in die parlement met ‘n mes vermoor is. Sy Heidelberg kiesafdeling het daarna in Julie 1967 H F Verwoerdstraat amptelik na hom vernoem. Sodoende is Heidelberg as sy kiesafdeling die enigste dorp wat hierdie geskiedkundige gebeurtenis kon bevestig. Ons weet nou dat as jou beleid verkeerd is kan nie eers die soewereine parlement, jou beskerm nie. Al die leiers kan maar in Heidelberg hierdie les kom leer.

Tot op hede is Dr H F Verwoerd die enigste SA staatsman wat die slagoffer geword het van ‘n sluipmoordenaar. Nie net een keer, maar twee keer. Dit gebeur onverwags en geskiedenis wys dat ander groot leiers ook al die slagoffer daarvan geword het. Dink maar aan Mahatma Ghandi; JFK; Malcolm X en Martin Luther King Jr.

Met sy dood in 1966 het dit saamgeval met Heidelberg se eeufeesviering. Die stadsraad het egter besluit om alle fondse ingesamel vir die doel vir die Verwoerd fonds te skenk. Alle ligte is gedoof, die hoogste gebou wat hy in 1964 geopen het se ligte is strategies laat brand om sy voorletter en van HV te spel.

Die stryd het na sy dood voortgeduur maar het ook versoening gebring. Nelson Mandela is later vrygelaat en het Betsie Verwoerd gade van HF Verwoerd spesiaal besoek in die gees van versoening. Hy het ook in HF Verwoerdstraat ‘n helde ontvangs gekry toe hy op 29/11/1996 ereburgerskap van Heidelberg in die Ou Stadsaal ontvang het. Tye het verander maar geskiedenis het bly staan.

Gewapen met verkeerde beleid kan nie eers die parlement jou beskerm – die geskiedenis is bewys daarvan met Heidelberg wat dit steeds onverskrokke in die H F Verwoerd straatnaam vertoon.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here