Ons Erfenis – Ons Dorp Sentraal in Suid-Afrika

0
54

Die Suid Afrikaanse Erfenis sou soveel armer gewees het as dit nie was vir ons ou Heidelberg, wat hang aan die Suikerbosrand.

Die Voortrekkers van ouds het eerste na die omgewing as Suikerbosrand verwys en is ons bevoorreg om nou ook hierdie ryke erfenis met die aanlyn lesers van die Suikerbosrant te deel.

Om hierdie ryke erfenis te ontsluit gaan ons jul op ‘n ontdekkings reis deur Heidelberg neem.  Oor die volgende 36 aflewerings gaan ons in lyn met PHRA-G en SA Toerisme se voorstel, ‘n bevrydings- en weerstandsroete vir Heidelberg bekend stel.  Polities kan dit ook ‘n “struggle” roete genoem word.  Die roete is in Heidelberg se ryke geskiedenis ingebed deur besoeke van vername persone, plekke en die voortbestaan in straatname.

Heidelberg het nie om dowe neute gegroei van strategiese handelspos tot die amptelike hoofstad van die Zuid Afrikaanse Republiek op 16/12/1880 nie.  Vername persone het oor eeue heen Heidelberg se verhoog gedeel.  Dink  maar aan wêreldleiers soos Paul Kruger, Jan Smuts, Sir Winston Churchill, Mahathma Gandhi en Nelson Mandela wat almal ‘n draai hier kom maak het.

Heidelberg het alles beleef en was sy inwoners eerstehandse getuies van die Anglo Boere oorloë, kerktwiste, Uniewording (1910), Republiekwording (1961) en toekenning van ere burgerskap aan Nelson Mandela (1996).

Daar was ook martelare en rebelle wat onthou sal word.  Dink maar aan die konsentrasiekampe, Emily Hobhouse, Johanna Brandt, Salmon van As, Genl Christiaan de Wet, Eugene Tereblanche, Alinah Mokoena en die strydende Sotho’s and Zulus van Ratanda.  Ook onlangse gebeurtenisse in die Zuma era is spontaan deur plaaslike inwoners gebruik om nie te vergeet.  So heet die uitbreidings van die Obed Nkosi nedersetting Marikana en Nkandla.

Ons dorp het nog altyd sentraal gestaan in Suid Afrika se geskiedenis en sal voorgestelde roete dit nogeens bewys.  Wat eiendom betref gaan als oor ligging, ligging en ligging.  Heidelberg se strategiese ligging aan die Suikerbosrand in Gauteng is sy vernaamste pluspunt.  Die reis om die foto hiernaas te neem het met ‘n opdraende kronkelpad begin en ge-eindig in ‘n kruis-pad, 1695m bo seespieël.  Dit op sigself sal ‘n hoogtepunt vir enige besoek aan Gauteng wees.  Dalk nie die hoogste punt van al die dorpe uit die Ou Transvaal maar seersekerlik die hoogste punt van ‘n dorp in Gauteng.  Hierdie hoogtepunt lei ons om die uitleg van ons dorp nader te bekyk.

Ingesluit is die eerste uitlegkaart van Heidelberg wat dateer uit 1874.  ‘n Besonderse uitleg is oorspronklik vir ons dorp gebruik.  Veral met spesifieke verwysing na die topografie van die Poort, Kloof en Blesbokspruite.  As dit in geheel bewonder vorm die drie spruite saam die patroon van Suid Afrika aan die suidpunt van Afrika .  Ons kan tereg sê dat ons voorvaders met hul visie, die dorp Heidelberg as toekomstige vaandel vir Suid Afrika beskou het.  Die kerk en markplein loop soos ‘n gouedraad deur die middel van die uitleg en neem jou oor die dorpsveld na die hoogtepunt van Gauteng.   Heidelberg vertel immers Suid Afrika se geskiedenis soos geen ander.

Met hierdie geskiedkundige missie in gedagte gaan ons die lesers voorstel aan 36 besonderse plekke.  Ons sal begin by die Ou Stasie wat op 10 Oktober 1895 amptelik deur president Paul Kruger geopen is.  Dit is hy wat tereg opgemerkhet:  “Zoek in het verlede al de goede en schoone, dat daarin te ontdekken valt, vormt daarnaar uw ideal en beproeft voor te toekoms dat ideal te verwezenlijken.” 

‘n Eeu later het die vryheidsideaal op die ou stasie tot sy reg gekom.  Dit was die tyd toe ons eerste demokratiese verkose president, Nelson Mandela met Heidelberg se ereburgerskap op 29/11/1996 vereer is.  Alhoewel die grootste deel van sy toespraak in Afrikaans was het hy afgesluit met die woorde: “… that eventually we have found peace in recognition of equal rights for all.

Ons vertrou dat die roete ook erkenning sal kry en die geskiedenis van Suid Afrika in perspektief sal stel.

Sien julle dan volgende keer by ons eerste stop – die Ou Heidelberg Stasie.